Yazd?r

Postherpetik Nevralji

TANIM

Bir kronik n?ropatik a?r? t?r? olan postherpetik nevralji, herpes zoster infeksiyonuna ba?l? a?r?n?n, derideki lezyonlar?n iyile?mesinden sonra da 3 aydan uzun s?re, hatta baz? hastalarda ya?am boyu devam etmesi durumudur. S?rekli ya da aral?klarla gelen yanma, elektrik ?okuna benzer ?ekilde ?iddetli, ani ve keskin bir a?r? ya da dayan?lamayacak kadar yo?un bir ka??nt? hissi ?eklinde tan?mlanan bu duruma, kar?ncalanma ve uyu?ukluk hissi, dizestezi, parestezi, hiperaljezi, hiperestezi ve allodini de e?lik edebilir.

Postherpetik nevraljinin ikincil ?zellikleri aras?nda ise uyku bozukluklar?, i?tahs?zl?k ve kilo kayb?, kronik yorgunluk ve sosyal izolasyonun e?lik etti?i depresyon yer al?r (1).

EP?DEM?YOLOJ?

Postherpetik nevralji imm?nkompetan hastalarda herpes zoster infeksiyonunun en s?k g?r?len (%10-15 olguda) komplikasyonudur (2,3). Postherpetik nevralji geli?me riski ya?la artar, 50 ya? ?zerindeki hastalarda herpes zoster infeksiyonu sonras?nda g?r?lme oran? yakla??k %20 iken, 70 ya??n ?zerindeki hastalarda oran?n %50'ye kadar y?kseldi?i bildirilmektedir (4).

PATOF?ZYOLOJ?

Postherpetik nevraljinin patofizyolojisi tam olarak a??klanamamakla birlikte, postmortem ?al??malarda hastalarda hem periferik sinirlerde hem de duyusal k?klerde demiyelinizasyon ve akson kayb?, fibrozis ve dorsal boynuz atrofisi oldu?u g?zlenmi?tir (5).

TANI ve HASTAYA YAKLA?IM

Postherpetik nevralji d???n?len hastan?n a?r?s?n?n varl???, lokalizasyonu, s?resi, yo?unlu?u, a?r?n?n kalitesi ve karakteri sorgulanmal?d?r. Hastan?n motor, duyusal ve otonomik semptom ve bulgular?na y?nelik n?rolojik muayenesi yap?lmal?d?r. Kantitatif duyu testleri ve mikron?rografi, laser-evoked potansiyel ?l??m?, n?rolojik g?r?nt?leme tetkikleri ve punch deri biyopsisi de?erlendirme kapsam?na al?nmal?d?r.

TEDAV?

Postherpetik nevralji tedavisi s?kl?kla zor olup hem hekim hem de hasta a??s?ndan hayal k?r?kl??? yaratabilen bir durumdur.

?la? tedavisindeki se?enekler Tablo 1'de yer almaktad?r.

Akut herpes zoster infeksiyonu ge?iren hastalarda, sempatik blok ya da epidural steroid enjeksiyonlar? postherpetik nevralji geli?imini ?nlemeyebilir. Fakat a?r?n?n azalmas?na yard?mc? olur. ?la? tedavisine diren?li postherpetik nevraljide, sempatik bloklar, spinal kord stim?lasyonu denenebilir. TENS (Transk?tan?z Elektriksel Sinir Stim?lasyonu) uygulamas? d???k yan etki profili ile her zaman yard?mc? bir tedavi uygulamas?d?r.

KAYNAKLAR

  1. Volpi A, Gatti A, Pica F, Bellino S, Marsella LT, Sabato AF. Clinical and psychosocial correlates of postherpetic neuralgia. J Med Virol 2008; 80: 1646-52.
  2. Dworkin RH, White R, O'Connor AB, Hawkins K. Health care expenditure burden of persisting herpes zoster pain. Pain Medicine 2008; 9: 348-58.
  3. Dubinsky RM, Kabbani H, El-Chami Z, Boutwell C, Ali H; Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology: Practice Parameter: Treatment of postherpetic neuralgia: An evidence-based report of the Quality Standards Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology 2004; 63: 959-65.
  4. Liedgens H, Hertel N, Gabriel A, Nuijten M, Dakin H, Mitchell S, et al. Cost-effectiveness analysis of a lidocaine 5% medicated plaster compared with gabapentin and pregabalin for treating postherpetic neuralgia: A German Perspective. Clin Drug Investig 2008; 28: 583-601.
  5. Christo PJ, Hobelmann G, Maine DN; Post-herpetic neuralgia in older adults evidence-based approaches to clinical management. Drugs Aging 2007; 24: 1-19.
  6. Attal N, Cruccu G, Haanp?? M, Hansson P, Jensen TS, Nurmikko T, et al; EFNS Task Force. EFNS guidelines on pharmacological treatment of neuropathic pain. Eur J Neurol 2006; 13: 1153-69.
  7. Niv D, Maltsman-Tseikhin A, Lang E. Post-herpetic neuralgia: What do we know and where are we heading. Pain Physician 2004; 7: 239-247.
  8. Cruccu G, Aziz TZ, Garcia-Larrea L, Hansson P, Jensen TS, Lefaucheur JP, et al. EFNS guidelines on neurostimulation therapy for neuropathic pain. Eur J Neurol 2007; 14: 952-70.

Yazd?r